‘C.q.’ is slechts een smurfwoord

Het lijkt wel of ‘c.q.’ de twee meest
multifunctionele lettertjes van het Nederlands zijn. Je ziet het in
plaats van ‘of’, ‘en’, ‘dan wel’ en nog veel meer. Soms lees je ‘X
c.q. Y’ . Dan bedoelen ze ‘X, maar als dat niet lukt, doe dan Y’.
Concreet: Met ‘Raadpleeg de beheerder c.q. ander personeel’ bedoelen
ze ‘Raadpleeg de beheerder, tenzij hij er niet is. Raadpleeg dan
ander personeel’.

Het kan echter ook betekenen ‘Raadpleeg
de beheerder, behalve in bepaalde gevallen. Raadpleeg dan het
personeel. Volgt u het nog? Laten we even kijken wat c.q. Eigenlijk
betekent. Het komt uit het Latijn en betekent casu quo.
Dat is, letterlijk vertaald, ‘in welk geval, in het zich voordoende
geval’. Plak het in de bovenstaande voorbeeldzin en je krijgt onzin.
‘Raadpleeg de beheerder in welk geval ander personeel’.

Alleen als je een
beetje vals speelt, krijg je iets zinnigs. ‘Raadpleeg de beheerder.
In het zich voordoende geval ander personeel’. We weten nog niet welk
geval zich voordoet, maar het is niet honderd procent onzin. Hoe dan
ook, de meeste lezers zullen niet meteen begrijpen wat er bedoeld
wordt met ‘c.q.’. De twee lettertjes staan meestal alleen maar een
beetje interessant, verder niets.

Ik raad dan ook
iedereen aan ‘c.q.’ gewoon te mijden. Het is een overbodig en leeg
begrip, waarmee de gebruiker wil verdonkeremanen dat hij niet weet
hoe hij iets moet uitdrukken. Het staat formeel, maar ‘c.q.’ is een
teken van taalarmoede. Wie de afkorting gebruikt, is meestal iemand
die ‘boven zijn stand praat’. Gebruik gewoon ‘of’, ‘en’, ‘dan wel’,
‘respectievelijk’ of elk ander normaal woord. Dat is veel
duidelijker.

Schrijfwijzer-auteur
Jan Renkema noemt ‘c.q.’ een smurfwoord. Smurfwoorden zijn woorden
die je gebruikt als je het echte woord niet weet. Zoals smurfen
‘smurfen’ zeggen voor bijna ieder werkwoord. “Hee Brilsmurf! Wat ga
je smurfen?” “Ik ga smurfen c.q. smurfen.” “Met wie?” “Met
de Grote Smurf c.q. de Smurfin.” Wat de Brilsmurf precies gaat doen, laat ik
aan uw eigen fantasie over.

Met dank aan
Jakobien.

afbeelding gesmurft van: studentweb.usq.edu.au

Lees ook:Kleine smurfjes die over politiek smurfen
Lees ook:Nachtmerrie of sof
Lees ook:Een idee is geen idee
Lees ook:Bos botst met ‘eigenstandig’
Lees ook:Boeren hebben niets met boeren te maken

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.