Haar nooit te vroeg!

De schrijver van
wetenschap.blog.nl heeft misschien meer kennis van empirisch
onderzoek dan ik, maar wat de Nederlandse taal betreft kan hij nog
iets bijleren. Zo heeft hij last van de beruchte haar-ziekte. Nee, er
groeien geen haren bij hem op plaatsen waar ze niet horen (zo ver ik
weet), maar hij zegt iets te graag ‘haar’, in de betekenis van
‘vrouwelijk bezittelijk voornaamwoord’.

Zo heeft hij het
over ‘het schip en haar bemanning’ en ‘het citaat en haar
consequenties’. In beide gevallen begrijpelijk, want verleidelijk, om
‘haar’ te zeggen. Kom ik zo op terug. In beide gevallen echter
incorrect. Wat is de regel? Bij mannelijke en onzijdige woorden is
het bezittelijk voornaamwoord altijd ‘zijn’. De man en zijn auto, het
paard en zijn hoeven. Dus het is ook: ‘het citaat en zijn
consequenties’ en ‘het schip en zijn bemanning’. Geen discussie over
mogelijk.

Het-woorden zijn
bijna altijd onzijdig. Bijna? In een paar gevallen gaat het
biologische geslacht voor het taalkundige geslacht. Het is ‘het
meisje en haar pop’. Daar ben ik eerder
al dieper op ingegaan.

De-woorden kunnen mannelijk of vrouwelijk zijn. Hoe weten we welk geslacht dergelijke woorden hebben? Het antwoord is eigenlijk eenvoudig. Abstracte
de-woorden zijn vrouwelijk, concrete mannelijk. Het is dus ‘de
discussie en haar consequenties’ en ‘de boot en zijn bemanning’.

Uitgezonderd zijn de concrete de-woorden die evident vrouwelijk zijn:
‘de koe en haar kalf’ of ‘de Minister van Integratie en haar beleid’.
Waarom is het dan verleidelijk om ‘het citaat en haar consequenties’ te
zeggen? Omdat ‘citaat’ abstract is. En waarom feminiseren mensen
graag schepen? Dat weet ik eerlijk gezegd niet. Feit is wel dat
Engelsen het vaak over she hebben als ze naar een schip
verwijzen.

Is de kous hier mee
af? Nee, dit verhaal geldt eigenlijk alleen voor het noordelijk
Standaardnederlands, dus de algemene omgangstaal van Nederland.
Vlamingen, maar ook veel Zuid-Nederlanders, hebben weer andere regels
voor mannelijke en vrouwelijke de-woorden. Zo is ‘snor’ voor veel
Vlamingen vrouwelijk. Vraag me niet waarom. Blijft overeind staan dat
het-woorden altijd onzijdig zijn.

De vraag van Wim van Gelderen

Lees ook:Het geslacht van het meisje
Lees ook:Werkende vrouwen zijn kennelijk klein
Lees ook:Een idee is geen idee
Lees ook:Tom Cruise grip op Katie
Lees ook:Ik zeg altijd ‘nooit te vroeg juichen’

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.