Categorie: "Zij maakten Nederlands"

Gronings dialect van Staal

Grote geesten beïnvloedden in de loop der eeuwen onze taal met hun
creativiteit. Wie waren zij en wat was hun bijdrage? Deze week: Ede Staal (1941-1986).

Toen ik, nu ruim een jaar geleden, voor het eerst het Noord-Groningse platteland zag, werd ik gelijk gegrepen door het lege, sobere, open landschap. Groene weilanden met roodbakstenen boerderijtjes. Niet bijzonder mooi, maar het heeft iets. Groningen heeft de blues.

Bomans: voetbalheld en taalheld

Grote geesten beïnvloedden in de loop der eeuwen onze taal met hun
creativiteit. Wie waren zij en wat was hun bijdrage? Deze week: Godfried Bomans (1913-1971).

In deze tijden van voetbalgekte is het zeker wel gepast een taalheld te behandelen die tevens voetbalheld was. Godfried Bomans heeft niet onverdienstelijk gespeeld in het zesde elftal van de Haarlemse club Alliance, alwaar hij een midvoorpositie bekleedde. Dat vertelt mij althans de webpagina sportgeschiedenis.web-log.nl.

Brave kindergedichten vol ellende

Grote geesten beïnvloedden in de loop der eeuwen onze taal met hun
creativiteit. Wie waren zij en wat was hun bijdrage? Deze week: Hiëronymus van Alphen (1740-1803).

“Jantje zag eens pruimen hangen/O, als eieren zo groot.”
Veel mensen kennen de eerste regels van dit vers wel. Ik kan, als iemand het
vraagt, het hele gedicht opdreunen (niemand vraagt het ooit, maar dat terzijde).
Niet alleen Pruimenjantje, maar ook de andere 65 kindergedichten van Hiëronymus
van Alphen (1746-1803) zijn door hun strakke ritme makkelijk uit het hoofd te
leren. Dat was ook de bedoeling van de dichter; zo kon hij zijn kroost nuttig
bezighouden.

Het eerste echte woordenboek ooit

Grote geesten beïnvloedden in de loop der eeuwen onze taal met hun
creativiteit. Wie waren zij en wat was hun bijdrage? Deze week: Cornelius Kiliaen (1530-1607).

Dat woordenboekenschrijvers informatie uit elkaars werk
overnemen, is alleen maar begrijpelijk. De negentiende-eeuwse schoolmeester
J.H. van Dale, bekend van ‘de dikke’, had al veel bronnen waar hij uit kon putten.
Maar wie schreef dan het allereerste Nederlandse woordenboek? Daarvoor moeten
we terug naar 1561, toen bij de Antwerpse drukkerij Plantijn de Terraglotton van de persen rolde.

Mozes kriebel, wat een lekker kek wekkertje

Grote geesten beïnvloedden in de loop der eeuwen onze taal met hun creativiteit. Wie waren zij en wat was hun bijdrage? Deze week deel 1 van deze nieuwe serie: het duo Kees van Kooten en Wim de Bie.

Klisjeemannetjes. Doemdenken. Oudere jongere. Regelneef en
geilneef. Dat is een greep uit van de vele woorden die het duo Kees van Kooten
(1941) en Wim de Bie (1939) hebben toegevoegd aan de Nederlandse woordenschat. In
een enquête van het blad Onze Taal werden zij dan ook ooit uitgeroepen tot de
op een na meest invloedrijke taalgebruikers ooit. Alleen de samenstellers van
de Statenbijbel moesten ze voor zich laten.