Klikspaan durfde jongerentaal te gebruiken

Johannes KneppelhoutGrote geesten beïnvloedden in de loop der eeuwen onze taal met hun
creativiteit. Wie waren zij en wat was hun bijdrage? Deze week: Johannes Kneppelhout alias Klikspaan (1814-1885).


Dacht u, toen u het bericht van deze morgen las, "Onze taal verloedert?" Dat is niet zo erg, want dat is een normale reactie. Al eeuwen gaat het op deze manier. Zo vonden taalpuristen het in 1841 maar niks dat Klikspaan in zijn boek Studenten-typen het woord ‘jullie’ gebruikten. Dat was voordien alleen maar een dialectwoord. Keurige schrijvers hadden het over ‘U edelen (Ued.)’ of ‘je lui’.

Klikspaan, echte naam Johannes Kneppelhout, was eigenlijk de eerste
die de jongerentaal van zijn tijd vastlegde. Weliswaar van één groep
jongeren, de studenten. Jarenlang was hij een van hen en hij had genoeg
tijd de slang vast te leggen. Dat was veel academisch
taalgebruik, maar ook voor die tijd veel ‘stoere’ taal.

Predikanten

Wij worden nu
niet meer warm of koud van woorden als klaplooper of druipen (zakken). Of Fransigheidjes, zoals pour le grap. In de eerste helft van de negentiende eeuw, toen de Nederlandse literatuur gedomineerd werd door stijve predikanten met stichtelijke rijmelarijen, was het revolutionair. Klikspaan schreef niet zomaar verhaaltjes over zich misdragende studenten. Hij schreef ze ook nog eens in omgangstaal. Hij durfde…

Kneppelhout zelf studeerde eerst rechten, maar werd later Neerlandicus. Van Studenten-Typen verschenen drie delen. Na zijn studie schreef hij nog wat reisboeken. Nee, een groot literator is hij nooit geworden. Maar baanbrekend was hij.

Meer over Kneppelhout (met de complete Studenten-Typen) op de site van de Digitale Bibliotheek van de Nederlandse letteren (DBNL)

Lees ook:Vechten tegen ‘studenten’
Lees ook:Willem zette de Nederlandse literatuur op de wereldkaart
Lees ook:De eerste vrouwelijke schrijfster van onze taal
Lees ook:Heb je even voor Nederlands?
Lees ook:Zelfverzonnen woorden die vier eeuwen meegaan

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.